تدبير خستگى در سفر هرگاه مسافر در سفر از حركت بسيار - خصوصا پياده - خسته شود و ديگر قادر به حركت نباشد ، ناخن‌هاى پا را از هر روغنى كه باشد چرب كند ، رفع آن مىكند . و در هواى گرم پاها را تا زانو در آب سرد گذاشتن و شستن و در هواى سرد در آب گرم نافع است و رافع خستگى است به حدى كه بعد از آن هر قدرى كه خواسته باشد ، حركت مىتواند كرد . و تدبي ماندگى مركوب هرچند خارج از موضوع اين رساله است ، نهايت چون مسافر را بسيار ضرور مىشود ، ذكرش لازم است ؛ بدان كه اسب و استر هرگاه از حركت وامانده باشد ، قدرى افيون - كه اقلش يك مثقال و اكثرش سه مثقال باشد - بايد به حلقش كرد كه توانايى رفتار به هم رساند و مسافت ديگر طى كند و اين تدبير از اسرار مكتومه است و دانستن اين ، مسافران را بسيار ضرور است .